Wat betekent prikkelgevoeligheid kort door de bocht en in mensentaal? Het zenuwstelsel van een hoogsensitief persoon is fijngevoeliger afgesteld, dus ze zullen veel meer en sneller opmerken, voelen, waarnemen. Deze informatie wordt vervolgens diepgaand verwerkt. En die combinatie maakt wel dat je als hoogsensitief persoon wel sneller overprikkeld kan geraken. Zeker ook omdat een hoogsensitief brein alle informatie (prikkels) even ‘serieus’ neemt, het onderscheid geen hoofd- van bijzaken. Je zou dus kunnen stellen dat er twee filters ontbreken. De eerste in het opmerken en de tweede in het ‘toelaten’ van de prikkels om verwerkt te worden.
Je kan overprikkeld geraken door externe prikkels (sociale en zintuigelijke prikkels), maar ook door interne prikkels (pijn, emoties, piekergedachten). In deze tekst richt ik me op externe zintuigelijke overprikkeling en hoe je er preventief beter tegen kan wapenen.
Eenmaal overprikkeld, is het niet altijd even makkelijk om gereguleerd gedrag te vertonen. Ofwel uit het zich in het gedrag van een dramaqueen (exploderen) of is het ineens beeld zonder klank (imploderen). Het stresssysteem is zodanig overhit geraakt dat er kortsluiting is. In deze ‘staat van zijn’ is het lastig voor de omgeving om te interveniëren. Het is eerder wachten tot de storm is gaan liggen. Of beter gezegd, tot de stresshormonen zijn gezakt en het rationele brein terug in werking kan treden.
Moet je dan prikkels vermijden? Dat is onmogelijk. Het is eerder zoeken naar HOE je met prikkelgevoeligheid kan omgaan. Want prikkels zijn er overal en zijn ook niet altijd per se vervelend. Ook van leuke prikkels kan je overprikkeld geraken.
Niet elke hoogsensitieve persoon is hetzelfde, dus het is heel handig om te achterhalen welke prikkels je fijn vindt en welke vervelend. Dit zijn de vier belangrijkste dingen om te onderzoeken:
- Waar geraak jij of je kind overprikkeld door?
- Wat kan jou of je kind preventief ondersteunen?
- Wat helpt jou of je kind om te ontprikkelen?
- Is er genoeg tijd en ruimte om tussendoor te ontprikkelen?
Onderzoek wat leuk en niet leuk is om te horen, ruiken, kijken en voelen. Want ieder heeft zijn specifieke ‘gevoeligheden’. De ene kan wel een strakke jeans verdagen, terwijl een ander geen enkele naad of etiketje kan negeren. De ene kan tegen harde geluiden, maar zou het liefst de hele dag met een zonnebril willen rondlopen. De ene wordt al misselijk van de geur van mosselen en de ander kan niet slapen van het kleine lampje van de oplader.
Heel typisch is dat wanneer je stress hoog zit, je heel weinig zal kunnen verdagen, maar op momenten dat er rust is, zullen de prikkels OOK opgemerkt worden, maar lijkt de tolerantiegrens hoger te liggen.
Wat kan ondersteunen?
Gevoelige tastzin:
Kies voor comfortabele kledij, ondergoed en schoenen. Liefst naadloos. Een absolute aanrader is de kledij van Blusss . Zij maken al jaren duurzame, kwaliteitsvolle, comfortabele, maar toch stijlvolle kledij voor prikkelgevoelige kinderen èn volwassenen. Ook hun verzwaarde nekkussen is een lifesaver voor tijdens prikkelvolle activiteiten of om nadien sneller te kunnen ontprikkelen.
Wist je dat de huid ons grootste orgaan is? Wees altijd heel bewust van wat je er dus opsmeert. Mijn advies: als je het niet kan uitspreken wat er op het etiket staat, dan is het 9/10 chemisch… En hoe jammer het ook is: hoe goedkoper de shampoo of zeep, hoe meer rommel er meestal in zit. Ik gebruik enkel nog BIO kokosvet om mijn droge huid mee in te smeren (helemaal niet duur) en ik kies voor de prebiotic douche zeep van Favorite Family voor het hele gezin.
Gevoelige reukzin?
Slechte geuren kan je het beste bestrijden met geuren die je wèl fijn vindt en zèlf kiest. Ik heb altijd een potje vicks mee om in mijn neusgaten te smeren of een balsem/roller met etherische oliën. En liefst een geurtje dat rechtstreeks effect heeft op mijn stressgevoeligheid. Kies altijd voor zuivere olie, niet de goedkoopste. Ik bestel de mijne allemaal bij Maud van Purebyme, ze geeft ook altijd heel fijn advies!
Ook de de sensorische sjaal van Blusss met lavendelgeur is een aanrader! Ik draag h’m telkens ik het openbaar vervoer trotseer. Want ik word al zo snel misselijk, maar met iemand langs me die ruikt naar oud zweet ga ik overstag.
Gevoelig voor licht?
Vroeger had ik altijd een zonnebril op zak. Sinds kort ben ik overgestapt naar een bril die zich aanpast aan het (zon)licht. Ik had zelf een zwaard oordeel op deze bril, vond het iets voor oude mensen. Maar amai, dat is zoooooo fijn. Ik wil niets anders meer.
En op vakantie neem ik altijd foliepapier en plakband mee om de ramen af te plakken wanneer de gordijnen teveel licht doorlaten. En lang leve papiertape om vervelende kleine lichtjes af te tapen (dat van de televisie bijvoorbeeld).
Gevoelig voor geluid?
Bij overprikkeling kan ik weinig geluid verdragen. Zelfs de kinderen die fijn aan het spelen zijn (lees druk doen, maar onderling veel lol hebben), de afzuiger bij het koken, de radio die opstaat terwijl iemand aan het praten is, de tsjirpende sportschoenen in de sporthal,… daarvoor heb ik mijn earloops (engage) altijd bij (ik steek het bij mijn kleingeld). Maar ook voor te slapen zijn ze onmisbaar om niet altijd meteen terug ‘aan’ te gaan bij het kleinste geluidje. Als je heel kleine gehoorgangen hebt, kan het zijn dat je er op maat moet laten maken.
Ik zet heel veel van deze zaken al preventief in, wanneer ik weet dat de kans heel groot is op overprikkeling, dit maakt echt een verschil. Maar ook tussendoor en nadien ontprikkelen is een must voor je systeem. Want anders ga je (eenmaal uit de prikkels) thuis niets meer kunnen verdragen. Dan heb je de hele dag allerlei prikkels lopen incasseren, maar moet je omgeving en/of je lichaam het nadien ontgelden…Ook voor een betere nachtrust is dit belangrijker dan eender welk pilletje.
Wil je helemaal zicht krijgen op hoe jij de kans op overprikkeling beter kan aanpakken? Om zo meer grip te krijgen op je hoogsensitieve leven? Want hoogsensitief zijn, kan best vermoeiend zijn, maar als er één deel is waar je echt grip op kan krijgen èn wat een verschil maakt in je dagelijkse leven, dan is dat je prikkelgevoeligheid! Het is ook bij de 1 op 1 sessies dat ik het eerste zal aanpakken met mijn cliënten. Omdat je op die manier terug het gevoel krijgt je eigen leven weer in de teugels kan nemen. En dat geeft…rust.
Ontdek àlles dat je moet weten over jouw prikkelgevoeligheid in het boeiende webinar: “Grip op overprikkeling”. Want ja er valt nog zoveel meer over te zeggen dan dat ik erover kan schrijven. En ontdek hoe je tussendoor en na de tsunami van prikkels leert ontprikkelen.